Dich thuat cong chung nhanh

Dich thuat cong chung nhanh

  Dịch thuật công chứng đóng một vai trò quan trọng trong đời sống xã hội, đặc biệt là trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Bất kì tổ chức hay cá nhân nào có quan hệ, giao dịch vượt biên giới: công tác, học tập hay du học, du lịch, định cư, hợp tác làm ăn với các tổ chức ngoài nước - có yếu tố nước ngoài đều phải có đầy đủ giấy tờ Pháp lý liên quan như:

 

  Dịch thuật công chứng đóng một vai trò quan trọng trong đời sống xã hội, đặc biệt là trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. 

 

Bất kì tổ chức hay cá nhân nào có quan hệ, giao dịch vượt biên giới: công tác, học tập hay du học, du lịch, định cư, hợp tác làm ăn với các tổ chức ngoài nước - có yếu tố nước ngoài đều phải có đầy đủ giấy tờ Pháp lý liên quan như: Hộ khẩu, Chứng minh thư, Giấy khai sinh, các loại Bằng cấp, Bảng điểm, giấy kết hôn, Giấy đăng ký kinh doanh, Điều lệ, Chứng chỉ hành nghề …Tùy theo mỗi đất nước phát sinh quan hệ trên mà công tác dịch thuật được tiến hành sang các thứ tiếng Anh, Pháp, Trung, Đức,… theo yêu cầu. Điều này được áp dụng với cả các tổ chức hay cá nhân từ nước ngoài vào Việt Nam. 

 

Chính vì vậy dịch thuật công chứng nắm giữ một vai trò vô cùng quan trọng trong các giao dịch, các quan hệ …, hợp tác đó.Thế nào là dịch thuật công chứng - dich thuat cong chung là "Nội dung của tài liệu, hồ sơ sau khi được biên dịch xong phải có chữ kí của người dịch (Chữ kí của người dịch - biên dịch viên/chuyên viên biên dịch đã được đăng kí niêm yết tại Phòng Tư pháp cấp Quận, Huyện/Thành Phố, Tỉnh) cam đoan nội dung đã dịch là chính xác, phù hợp với nội dung bản gốc đính kèm và điều quan trong bản dịch này phải có chữ kí + dấu xác nhận của Phòng tư pháp cấp Quận, Huyện/Tỉnh, Thành phố đó, và ứng với nó là số văn bản và ngày thực hiện chứng thực.

 

Tài liệu dịch thuật công chứng có một đặc thù chung: Văn bản mang tính pháp lý có chữ kí và con dấu của một cơ quan đại diện Nhà nước, nội dung không dài mang tính chất khuôn mẫu đã qui định,… Tuy nhiên không phải vì vậy, mà dịch thuật công chứng đơn giản, dễ dàng như  nhiều người thường nghĩ, mà ngược lại dịch thuật công chứng mang tính chất pháp lý cao, trách nhiệm cao, mọi ngôn từ trong văn bản phải chuẩn xác. 

 

Ngày nay dịch thuật công chứng còn thực hiện cho các Tài liệu lớn: Tài liệu thầu, các bản Hợp đồng, Tài liệu khoa học, kỹ thuật, …. và yêu cầu cần được công chứng theo quy định.

Dịch thuật uy tín VEDICO đã luôn được đánh giá cao bởi các cơ quan, tổ chức cũng như cá nhân về Dịch tài liệu dịch và thực hiện các khâu Công chứng theo quy định với độ chuẩn hóa văn bản pháp qui cao, độ chính xác tuyệt đối, dịch vụ nhanh chóng, thuận tiện.  

DỊCH THUẬT CÔNG CHỨNG LẤY NGAY THANH XUÂN

Muôn vàn Dịch thuật công chứng! (22-08-2013)

 Không quá khó để bắt gặp những trang web về dịch công chứng hiện ra trên net, trên công cụ tìm kiếm cũng hiển thị vô vàn những trang nói về dịch công chứng cũng như nơi cung cấp dịch vụ này với nhiều lời giới thiệu và mời chào khác nhau

Sôi động nhu cầu dịch thuật công chứng thời quốc tế hóa

Vào thời đại quốc tế hóa, người nước ngoài đến Việt Nam ngày càng nhiều khiến thị trường dịch thuật nói chung và nhu cầu dịch công chứng nói riêng đang sôi động không ngừng.

Đất nước Việt Nam mở cửa thị trường đã khá lâu, lượng khách nước ngoài đổ vào đây ngày càng đông đảo khiến nhu cầu dịch công chứng cũng dần tăng mỗi lúc một nhiều, điều này khiến nhiều nơi cung cấp loại hình dịch công chứng cũng mọc lên ngày càng lắm. Thị trường dịch công chứng vì thế mà vô cùng sôi động, cho tới lúc này số lượng công ty dịch thuật có cung cấp dịch vụ dịch công chứng đã có khá nhiều và đa phần tập trung ở những thành phố trung tâm.

Không quá khó để bắt gặp những trang web về dịch công chứng hiện ra trên net, trên công cụ tìm kiếm cũng hiển thị vô vàn những trang nói về dịch công chứng cũng như nơi cung cấp dịch vụ này với nhiều lời giới thiệu và mời chào khác nhau, cho thấy sự canh tranh là khá cao giữa những công ty dịch thuật cũng như thị trường đặc biệt và ít được chú ý này.

Trong môi trường sôi động luôn có tình trạng "vàng thau lẫn lộn" nên ở thị trường dịch công chứng cũng vậy, trong vô vàn những nơi cung cấp dịch công chứng mà ta đang dễ dàng thấy, ai rõ nơi đâu là uy tín và nơi đâu là chuyên nghiệp? Đây là mặt hạn chế của thị trường dịch công chứng hiện nay, cũng là thực trạng chung ở bất kỳ ngành nghề nào đang hot tại Việt Nam. 

Nếu nhìn lại quá trình tồn tại của lĩnh vực này sẽ thấy là thị trường dịch thuật công chứng từ sáng sang tối với nhiều thay đổi lớn sau bao năm tháng. Do đó, nếu đang cần tới dịch công chứng thì bạn hãy tìm hiểu kỹ trước khi thuê một công ty nào đó để làm, vì đa phần những giấy tờ cần đến dịch công chứng đều là những hồ sơ quan trọng nhất.

Theo BoCauSo

Công ty Cổ phần Giáo dục và Dịch thuật VEDICO (VEDICO Translation and Education Joint Stock Company)   Office: No. 8 – Ngõ 495 - Nguyễn Trãi St.,          Thanh Xuân Dist., - Hà Nội - Việt Nam Tel.:  + 84- 04- 355-33958; 04 66573941; Fax.: + 84- 04- 355-33958 Mobile: 0904-128-134; Hotline: 0987 63 63 99 Website: www.thegioidichthuat.com ; www.daotaodichthuat.edu.vn    E-mails : dichthuat@vedico.com.vn , contact@vedico.com.vn. YM nick: hotrodaotao Skype nick: phiendichcabin

Dịch công chứng hồ sơ thầu

Dịch công chứng hồ sơ thầu

Song song với đà phát triển như vũ bão của nền kinh tế, Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên của những tòa cao ốc chọc trời, của những nhà máy thủy điện công suất lớn, của những hầm mỏ, những con đường xuyên thế kỷ, những công trình mang tầm khu vực và quốc tế. PTI rất vinh dự đã được đóng góp một phần của mình vào việc chuyển dịch các hồ sơ, văn bản, bản vẽ kỹ thuật, kỹ thuật thi công, nghiên cứu khả thi, nghiên cứu địa chất, hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu của các dự án lớn sau khi đã được lựa chọn là đối tác của các công ty xây dựng có tiếng tăm tại Việt Nam và quốc tế như:Tổng công ty xây dựng Sông Đà, Tổng công ty Sông Hồng, Công ty xây dựng Lũng Lô, Tổng công ty Vinaconex, Công ty Keangnam v..v…

 Trong chiến lược phát triển của mình, xây dựng luôn là một ngành được chúng tôi quan tâm hàng đầu. Chính vì chủ trương ưu tiên đó mà Cty chúng tôi đã xây dựng được một đội ngũ chuyên sâu lĩnh vực xây dựng dân dụng và xây dựng công nghiệp nói chung và cũng như trong các dự án thầu xây lắp trong nước và quốc tế nói riêng.

Có thể nói Công ty chúng tôi đã có được những uy tín và thành công nhất định, góp phần vào sự thành công của các công trình xây dựng mang tầm Quốc gia như:

Công trình Keangnam Hanoi Landmark Tower

Tòa nhà cao nhất Việt Nam, cao 70 tầng, là một khu phức hợp khách sạn-văn phòng-căn hộ-trung tâm thương mại đang được đầu tư xây dựng tại đường Phạm Hùng, quận Cầu Giấy,Hà Nội bởi tập đoàn Keangnam của Hàn Quốc. Khu phức hợp gồm 1 tháp chính cao 344 mét (70 tầng), được xếp hạng thứ 17 thế giới về chiều cao dùng làm văn phòng cho thuê; cùng 2 tòa nhà khách sạn-căn hộ cao cấp cao 47 tầng. Diện tích sàn của khu tháp cũng lên tới 578.957 m², xếp thứ 5 thế giới.

Công trình Thủy điện Xekaman

Đây là dự án đầu tư ra nước ngoài lớn nhất của các doanh nghiệp Việt Nam và là dự án hợp tác đầu tư lớn nhất giữa Việt Nam và Lào trong giai đoạn hiện nay. Công trình thủy điện Xekaman do Chính phủ Việt Nam và Lào hợp tác xây dựng, có công suất lắp máy 250 MW với tổng mức đầu tư 273 triệu USD, trong đó vốn của Công ty CP điện Việt – Lào chiếm 85% và Tổng công ty điện lực Lào 15%, Tổng công ty Sông Đà thi công.

Dự án đường cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi

Dự án do VEC làm chủ đầu tư (PMU 85 làm đại diện) có chiều dài 131km với tổng mức đầu tư dự kiến 28.518 tỷ đồng (hơn 1,5 tỷ USD).

Dự án được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cao tốc 4 làn xe, rộng mặt đường 26m, mặt đường bằng bê tông asphalt (đồng thời có dự phòng quỹ đất để mở rộng lên 6 làn xe trong tương lai) với tốc độ lưu thông 120km/h, cùng các hạng mục cầu, cống thoát nước… với chi phí thiết kế 17 triệu USD.

Dự án đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng

Đây làmộtcông trình trọng điểm quốc gia, vàlà đường cao tốc đầu tiên của Việt Nam xây dựng theo tiêu chuẩn quốc tếdo Tổng công ty Phát triển hạ tầng và đầu tư tài chính Việt Nam (VIDIFI) là chủ đầu tư dự án này theo hình thức hợp đồng BOT.

Đường cao tốc Trung Lương – Mỹ Thuận

Công ty cổ phần phát triển đường cao tốc BIDV (Thành lập bởi Tổng công ty IDICO, BIDV, VINASHIN, BECAMEX…) đã tổ chức lễ khởi công dự án đường cao tốc Trung Lương – Mỹ Thuận, dự án có chiều dài 54km thuộc địa phận tỉnh tiền giang, tổng mức đầu tư khoảng 19.000 tỷ đồng

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng; Bộ trưởng Bộ Công an Lê Hồng Anh; Nguyên Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phạm Văn Trà; Bộ Trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc; Thứ trưởng Bộ Xây dựng – Bùi Phạm Khánh, Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải – Ngô Thịnh Đức và lãnh đạo các Bộ ban ngành, tỉnh uỷ, Uỷ ban nhân dân tỉnh Tiền Giang tới dự.

Đường cao tốc Hà Nội – Lào Cai 

Công trình này do Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) là chủ đầu tư và Công ty Keangnam Enterprises của Hàn Quốc là đơn vị trúng thầu xây lắp.

Đây là dự án đường cao tốc dài nhất Việt Nam tính đến thời điểm hiện nay, có chiều dài 264 km điểm đầu là nút giao thông giữa quốc lộ 2 và đường cao tốc Bắc Thăng Long – Nội Bài(Hà Nội) và điểm cuối là xã Quang Kim (huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai). Phần lớn đường cao tốc sẽ đi ven theo bờ sông Hồng. Tuyến này đi qua địa bàn 5 tỉnh, thành phố là Hà Nội, Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Yên Bái và Lào Cai, nối với đường cao tốc Côn Minh – Hà Khẩu của Trung Quốc.

Dự án được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cao tốc. Mặt cắt ngang giai đoạn I đoạn Nội Bài-Yên Bái đi qua thành phố Hà Nội, các tỉnh Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Yên Bái gồm 4 làn xe, tốc độ thiết kế tối đa 100 km/giờ; đoạn Yên Bái-Lào Cai gồm 2 làn xe, tốc độ thiết kế tối đa 80 km/giờ./.

Công ty Cổ phần Giáo dục và Dịch thuật VEDICO

(VEDICO Translation and Education Joint Stock Company)  

Office: No. 8 – Ngõ 495 - Nguyễn Trãi St.,

         Thanh Xuân Dist., - Hà Nội - Việt Nam

Tel.:  + 84- 04- 355-33958; 04 66573941;

Fax.: + 84- 04- 355-33958

Dịch công chứng hồ sơ

Công chứng hồ sơ dự thầu (03-10-2011) 

Với các Dự án ODA, vốn vay ABD hay WB..., công trình xây dựng lặp đặt, hay mua sắm... Chủ đầu tư bắt buộc phải lập hồ sơ mời thầu để mời các đơn vị thầu tham gia Dự thầu (đấu thầu). Tùy từng quy mô Dự án, công trình mà Chủ đầu tư quyết định chia ra các gói thầu hợp lý và kéo theo đó là công tác Dịch thuật và công chứng hồ sơ thầu (mời và dự thầu)    

 Với các Dự án, các Công trình, các Hợp đồng xây dựng, lắp đặt, mua sắm, các Gói thầu Tư vấn, Mua sắm, Xây lắp (EPC), ... khi thực hiện thì thường được Chủ đầu tư tổ chức đấu thầu: có thể chia ra các gói thầu nhỏ, tổng thầu .... (tùy theo Mục tiêu). Hồ sơ thầu có thể soạn bằng tiếng Việt hoặc các thứ tiếng khác, thường là tiếng Anh, Trung, Hàn và Nhật. Chính vì vậy công tác dịch thuật (biên dịch) được thực hiện bởi các Nhà thầu hoặc thuê ngoài (thuê công ty dịch thuật) để kịp tiến độ đề ra, ngoài công tác dịch thuật ra, một phần việc cũng khá quan trọng tiếp theo là Công chứng tài liệu dịch thuật.  

Các phương thức đấu thầu

Đấu thầu một túi hồ sơ

Phương thức đấu thầu một túi hồ sơ được áp dụng đối với hình thức đấu thầu rộng rãi và đấu thầu hạn chế cho gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, gói thầu EPC. Nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu gồm đề xuất về kỹ thuật và đề xuất về tài chính theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu. Việc mở thầu được tiến hành một lần. {Luật đấu thầu - Đ26/Khoản 2}

Đấu thầu hai túi hồ sơ

Là phương thức mà nhà thầu nộp đề xuất về kỹ thuật và đề xuất về giá trong từng túi hồ sơ riêng vào cùng một thời điểm. Túi hồ sơ đề xuất kỹ thuật sẽ được xem xét trước để đánh giá. Các nhà thầu đạt số điểm kỹ thuật từ 70% trở lên và không có tiêu chí nào đạt điểm dưới 50% sẽ được mở tiếp túi hồ sơ đề xuất về giá để đánh giá. Phương thức này chỉ được áp dụng đối với đấu thầu tuyển chọn tư vấn.

Ngày nay dịch thuật công chứng còn thực hiện cho các Tài liệu lớn: Tài liệu thầu, các bản Hợp đồng, Tài liệu khoa học, kỹ thuật, …. và yêu cầu cần được công chứng theo quy định. Dịch thuật uy tín VEDICO đã luôn được đánh giá cao bởi các cơ quan, tổ chức cũng như cá nhân về Dịch tài liệu dịch và thực hiện các khâu Công chứng theo quy định với độ chuẩn hóa văn bản pháp qui cao, độ chính xác tuyệt đối, dịch vụ nhanh chóng, thuận tiện.  

Dịch vụ Dịch thuật và Công chứng Hồ sơ thầu của VEDICO gồm:

- Hồ sơ thầu, hồ sơ dự thầu (đấu thầu): Chứng nhận ĐKKD, Hồ sơ liên quan đến Công ty, tổ chức;

- Hồ sơ chứng từ (bằng TN, chứng nhận, chứng chỉ, xác nhận công tác…);

- Chứng nhận, bảo lãnh ngân hàng, cam kết tín dụng;

- Hợp đồng thi công, cung cấo dịch vụ; Hợp đồng thầu phụ …,

;

 Và các văn bản, tài liệu khác liên quan đến bộ Hồ sơ thầu (Hồ sơ dự thầu).

Công ty Cổ phần Giáo dục và Dịch thuật VEDICO (VEDICO Translation and Education Joint Stock Company)   Office: No. 8 – Ngõ 495 - Nguyễn Trãi St.,          Thanh Xuân Dist., - Hà Nội - Việt Nam Tel.:  + 84- 04- 355-33958; 04 66573941; Fax.: + 84- 04- 355-33958

Dịch Thuật và Học Dịch

Báo Điện tử TS đang mở diễn đàn với chuyên đề “Thực trạng dịch thuật ở Việt Nam” và có nhã ý đề nghị tôi tham gia ý kiến. Tôi không am tường lắm về “thực trạng dịch thuật” chung của cả nước, nên chỉ xin góp vài ý kiến trong phạm vi hẹp là việc dịch triết học Tây phương sang tiếng Việt, lãnh vực mà tôi có hiểu biết chút ít. Để ngắn gọn, tôi xin phép phát biểu theo kiểu “gạch đầu giòng”:

1. Cần đặt việc dịch thuật vào khuôn khổ chung của việc xây dựng nền học thuật nước nhà:

Trong lãnh vực triết học, hiện có hai luồng ý kiến:

a) không nên dịch; “dịch là phản”. Muốn tìm hiểu hay giao lưu với tư tưởng Tây phương, phải cố trực tiếp đọc bản chính bằng ngoại ngữ. Lý do thường nêu là trình độ có hạn của những người dịch và cả khả năng diễn đạt còn yếu của tiếng Việt cũng như truyền thống ít chuộng lý luận của nước ta.

b) dịch là công việc thứ cấp, nhai lại cặn bã của cổ nhân và của người khác. Hãy “sáng tạo” và tự làm nên những công trình của riêng mình!

Các ý kiến ấy đều có chỗ đúng, nhưng tôi e là do chưa thấy hết mối quan hệ chặt chẽ và tác động qua lại của dịch thuật và học thuật. Học thuật theo nghĩa hẹp là nền giáo dục, nhất là nền giáo dục, nghiên cứu ở đại học, và theo nghĩa rộng là nền “tư văn”, là đời sống và hoạt động khoa học, tinh thần của cả một đất nước.

Có vô số ví dụ đáng suy nghĩ chung quanh vấn đề này trong lịch sử phát triển tư tưởng của các nước; chỉ xin thử nêu một số:

+ Ngài Trần Huyền Trang (Thầy Tam Tạng) tổ chức dịch kinh một cách quy mô và có phương pháp nên đã đặt nền móng vững chắc cho Phật học ở Đông Á, nâng chất lượng của Hán văn lên một trình độ mới hẳn. Các “tân thư” (Darwin, H. Spencer, Rousseau, Montesquieu…) được dịch ở Nhật và Trung Quốc vào thế kỷ 19 mở đường cho cách mạng dân chủ và canh tân xã hội. Không ít những thuật ngữ ngày nay chúng ta đang dùng (chẳng hạn ngay chữ “Triết học”!) cũng là nhờ công lao của các dịch giả Nhật và Trung Quốc ấy… Đó là chưa nói đến các cống hiến tiền phong của nhiều học giả Việt Nam thế hệ trước đây.

+ Ngay tại Châu Âu, tác phẩm chính của Adam Smith được dịch ngay ra tiếng Đức cùng trong năm 1776 [i] nhờ đó Kant, Hegel… mới được đọc và đã kịp thời mở rộng kích thước xã hội, kinh tế-chính trị trong tư tưởng của mình. Các tác phẩm chính của M. Heidegger - tưởng như “không thể dịch được” - đã sớm được các dịch giả có chân tài dịch sang tiếng Pháp với sự hỗ trợ của chính tác giả, nhờ đó gây nên phong trào “triết học hiện sinh” sôi nổi ở Pháp… Trong khi đó, vì dịch quá muộn (chậm hơn 40 năm giữa hai nước láng giềng!) tác giả có tên tuổi lớn ở Pháp là Gaston Bachelard [ii] hầu như không được biết đến ở khu vực sử dụng tiếng Đức khiến giới triết học Đức hiện nay ân hận mãi!

+ Về ngôn ngữ, ngoài ví dụ rực rỡ và quen thuộc của Thầy Tam Tạng trên đây, dịch thuật góp phần rất lớn vào việc cải biến, xây dựng và nâng cao ngôn ngữ khoa học của nhiều nước. Ngày nay, ai cũng phải thừa nhận tiếng Đức là ngôn ngữ uyên thâm về triết học và khoa học. Nhưng đâu phải “trời sinh ra thế” và cũng chỉ mới được “như thế” từ khoảng 200 năm nay thôi! Thế kỷ 18, mọi người đều viết bằng tiếng Latinh (ngay cả Leibniz và Descartes) vì ai cũng cho rằng tiếng bản ngữ là “nôm na mách qué!”. Nhờ Martin Luther “đánh bạo” dịch kinh Thánh sang tiếng Đức mới bắt đầu có ngôn ngữ văn xuôi Đức trôi chảy. Rồi nhờ Ch. Wolff và Kant cố gắng dịch các thuật ngữ Latinh sang tiếng Đức mới đặt được nền móng cho ngôn ngữ triết học Đức ngày nay… Còn trong tiếng Anh, đó là công của những J. Locke, David Hume, Berkeley…

Tóm lại:

không cá nhân hay quốc gia nào dám cho rằng mình là “đỉnh cao”, là “quê hương” của tư tưởng, khoa học mà không lo học hỏi người khác và nước khác.

dịch sớm và dịch cái đáng dịch là cách nhanh nhất để bắt kịp thiên hạ.

dịch đúng và dịch hay góp phần vun bồi hay thậm chí nâng cao ngôn ngữ và trình độ tư duy của cả một dân tộc.

không ngôn ngữ nào là “kém”, là “nôm na mách qué” cả, chỉ có người viết và người dịch kém mà thôi. (Tiếng Việt, trải qua nhiều giai đoạn phát triển, nay đã trưởng thành, có tiềm lực thẩm mỹ, tư biện và khoa học không thua kém ngôn ngữ nào khác, lại có trữ lượng thuật ngữ hầu như vô tận từ nguồn “đồng văn” Trung, Nhật…).

Một số hệ luận có thể rút ra là:

Bạn hãy cho tôi biết nước bạn đã dịch được những gì, tôi sẽ nói cho bạn biết nền học thuật của nước bạn hiện như thế nào!

Xét học thuật theo nghĩa hẹp là nền giáo dục đại học, ta thấy:

+ sau nhiều bước cải cách, ở đại học các nước phương Tây, nhất là khoa Triết, hầu như chỉ còn có những giáo sư rất nổi tiếng, tầm cỡ “triết gia” mới dám “đọc cours” (“giáo trình”), nếu không sẽ chẳng có sinh viên nào đến nghe, vì “dự cours” không cấp chứng chỉ để tính điểm! Hầu hết chương trình còn lại dành cho các “xêmine” mà chủ yếu là thầy trò cùng đọc, cùng làm việc trên bản chính (nguyên bản hay bản dịch được thừa nhận) của các tác giả lớn. Từ đó, mới bỏ được tận gốc tệ nạn “thầy đọc trò chép”, và người học có đủ tự tin để trích dẫn, trao đổi, tham bác, nghị luận, hình thành tư duy độc lập và sáng tạo về sau. Và, cũng chỉ cách học ấy mới khiến người ta thấy cần biết bao những bản dịch thật tốt và kịp thời!

+ sách tham khảo là cần, nhưng sách chính bản (Original) là cần hơn. Không nên làm việc ngược đời: sách tham khảo trở thành “chính khóa”, sách chính bản trở thành sách “tham khảo”. Các nhà nho thức thời trước đây (chẳng hạn Phan Bội Châu, Huỳnh Thúc Kháng…) đều đã bực mình và lên án “lối học Tổng nho” ấy: sĩ phu chạy theo khoa cử thật ra chỉ học Chu Hy và Bùi Huy Bích chứ ít học Khổng Mạnh và Tứ thư [iii] !

Xét học thuật theo nghĩa rộng là nền tư văn, khoa học của cả nước nhà, ta thấy:

+ “bất học Thi, vô dĩ ngôn”, không “bác lãm quần thư” thì lấy gì để ăn nói với thiên hạ, để có thể tham gia và góp tiếng nói của mình vào cuộc “trăm nhà đua tiếng” trên thế giới?

+ không luyện nội công, chỉ học quyền cước làm sao đủ sức… “hành hiệp giang hồ”? Cũng như trong thể thao… SEA Games thôi, môn nào có đủ “nội lực” thì đi xa, thắng lớn, chưa đủ thì chỉ biết phó cho may rủi. Dịch thuật là tăng nội lực cho số đông để các thế hệ sau bay cao, bay xa. Không có cái nền chung ấy, những “sáng tạo” đột xuất cũng khó có chất lượng ngoài chút hư danh của kẻ “múa gậy vườn hoang” và trái với tính “công truyền” (chứ không phải “bí truyền”) vốn là bản chất của khoa học và với lý tưởng nhân văn, khai sáng của triết học đích thực. Dù cao xa, thâm trầm đến mấy, triết học chưa bao giờ là sự độc thoại, là sản phẩm từ… hư vô mà là sự tiếp tục suy tưởng. Nó là việc kiến tạo liên tục những cuộc đối thoại với các “luật chơi” riêng biệt. Nói như Kant, “một mình mình biết, một mình mình hay”, hoặc không trao đổi, cọ xát rộng rãi, - trước hết với những người trong nước rồi rộng ra nước ngoài - trong tinh thần phê phán và công khai thì đó là cách “hộ tử” (Euthanasie) êm ái nhất đối với triết học!

2. “Làm gì?”

Theo thiển ý, không bao giờ là muộn để cùng nhau bình tĩnh tổ chức việc dịch thuật cho có bài bản. Không nên từ chỗ bỏ bê chuyển sang sự nóng vội. Theo tôi, việc dịch sách triết học có mấy điểm đặc thù sau đây:

a) Tính hệ thống:

Thường xuyên cập nhật một danh mục thật tốt những tác phẩm cần dịch (tiêu biểu cho mỗi thời kỳ, mỗi trường phái, mỗi tác giả…), rồi kiên trì theo đuổi kế hoạch ấy một cách lâu dài [iv] .

Dịch sách chính bản trước, sách tham khảo sau. Sách “nguồn cội” trước, sách “phái sinh” sau (vd: dịch Platon trước Plotin, dịch Kant trước Fichte, dịch Husserl, Heidegger trước Sartre, Gadamer…).

b) Tính giáo khoa:

Sách triết học không chỉ để “thưởng thức” hay “di dưỡng tính tình” ở nơi thanh vắng mà để cùng nhau học trước đã. Vì thế, phải dịch thật kỹ, thật trung thực, có chú thích và chú giải kỹ càng. (Các chú thích, chú giải chỉ nên làm nhiệm vụ giải thích, soi sáng những chỗ khó hiểu. Việc nhận định, phê phán nên dành cho người đọc và nên làm chỗ khác). Luôn ưu tiên nghĩ đến đối tượng đọc và sử dụng là giới sinh viên và nguời nghiên cứu. Tránh tình trạng đọc bản dịch còn khó hơn đọc… nguyên bản! Có nhiều tác phẩm rất kén chọn người đọc và thỉnh thoảng mới cần đến, vì thế cũng không nên đòi phải phổ biến rộng rãi hay có “tác động” thiết thực ngay. Nhưng khi cần đến thì phải có. Các nền học thuật hơn thua nhau là ở chỗ đó.

c) Tính khoa học:

Bản dịch ra đời không phải một lần là xong mà có thể dịch đi dịch lại nhiều lần. Sau khoảng 10, 20 năm, các bản dịch đều cần chỉnh lý lại cho phù hợp với biến chuyển của ngôn ngữ và thuật ngữ. Khuyến khích có nhiều bản dịch khác nhau về cùng một tác phẩm để người đọc chọn lựa, so sánh, đừng ngại mất công hay cho là thừa.

Ở các nước, người dịch thường là người đã nghiên cứu lâu năm về tác giả. Nếu là tập thể dịch giả, thì thường là nhóm “tâm giao”, hiểu nhau và hiểu tác giả để bản dịch có được sự chặt chẽ, “nhất khí”. Chỗ nào không hiểu hay chưa hiểu rõ thì cũng cứ nói ra để người đọc được biết, chẳng xấu hổ gì. Ngay tác giả có khi còn chẳng hiểu được chính mình nữa là!

Bản dịch văn chương có thể bằng hoặc có khi “hay” hơn nguyên bản, thậm chí có “dư địa” cho sự “sáng tạo” của dịch giả (theo nhận xét chủ quan của tôi, có thể lấy ví dụ: bản dịch “Tỳ Bà Hành” của Phan Huy Vịnh, bản dịch “Trường hận ca” của Tản Đà, một hai bản dịch của Bùi Giáng...). Trong triết học, cần dịch đúng và dịch sao cho “có thể đọc được” trước đã, vì như Kant nói “trong lãnh vực này, điều nguy hiểm không phải là bị phản bác mà là không được hiểu đúng” (Phê phán Lý tính thuần túy, Lời Tựa II, BXLIII), do đó các triết gia lớn thường cân nhắc từng chữ, từng ý, đúng với câu “nhất tự thiên kim” mà người dịch không được phép lơ là hay thiếu tinh tế. Do tính nghiêm mật của triết học, dịch sai còn tệ hơn là không dịch vì nó có thể để lại những di hại khôn lường về sau. “Tín, đạt, nhã” là lý tưởng của việc dịch; nếu chưa được cả ba, nên ưu tiên cho chữ “tín”.

Sớm hình thành và hoàn thiện dần một “quy ước” chung, thống nhất về kỹ thuật dịch và cách trình bày bản dịch, xây dựng từng bước một “kho” thuật ngữ và dữ liệu, soạn “từ điển” thuật ngữ về từng tác giả, từng bộ môn (vd: nhận thức luận, đạo đức học,…).

3. Xin hãy “vội vã một cách chậm rãi”!

Trừ những bậc thiên tài về tư tưởng và dịch thuật, thường phải học vài chục năm về một hay vài ngoại ngữ và tiếng mẹ đẻ (ngoài kiến thức chuyên ngành) mới có thể dịch và chú giải sách triết học. Mấy ai có điều kiện ấy? Nên, tình hình cũng thật cấp bách! Số người thuộc chuyên ngành này vốn đã không nhiều; sống lâu ở nước ngoài thì “kém” tiếng Việt; học chuyên ngành và ngoại ngữ ở trong nước năm bảy năm thì chưa đủ, làm sao giải quyết tình trạng ấy?

Theo tôi, chỉ có cách học kinh nghiệm của Ngài Trần Huyền Trang là: đào tạo kiểu “cuốn chiếu”, tổ chức dịch theo mô hình “kim tự tháp” bằng một “công nghệ có tính dây chuyền”.

Lập một “diễn đàn dịch thuật” thường xuyên để trao đổi, học hỏi giúp đỡ lẫn nhau.

Trong bối cảnh một xã hội thông tin và toàn cầu hóa ngày càng phát triển nhanh chóng và không thể đảo ngược, sự tự giác và khả năng tự tổ chức của giới khoa học là quan trọng và cần thiết nhất. Các yếu tố ngoài-khoa học cũng cần nhưng không và không nên để trở thành yếu tố quyết định. Việc hình thành mới đây của “Tủ sách Tinh hoa Tri thức thế giới” là một dấu hiệu tốt theo hướng đó.

Tóm lại, xây nhà thì không thể xây từ nóc; nhưng cái nền tất nhiên cũng chưa phải là ngôi nhà. Công việc xây nền là công việc “khổ sai” âm thầm, nặng nhọc, không thú vị bằng công đoạn… trang trí nội thất. Nhưng, đó là khâu cần hơn hết đến tài nghệ và lương tâm của kiến trúc sư và kỹ sư xây dựng. Với sự giám sát nghiêm khắc nhưng có viễn kiến của các tổng công trình sư. Vái trời sớm có được những con người đó!